Tôi gặp chị trong một buổi tư vấn ngắn – người phụ nữ hơn mười năm sống ở Đức, làm việc trong tiệm Nails nhỏ giữa khu trung tâm.Chị nói, giọng vừa buồn vừa bất lực: “Mình làm bao năm rồi, nộp thuế đầy đủ, mà khi nộp hồ sơ vay, ngân hàng bảo… không cho vay”

Tôi hỏi: “Họ có yêu cầu chị nộp báo cáo kinh doanh (BWA) và tổng kết cuối năm (Jahresabschluss) không?

Chị trả lời: Có chứ!

Và đó chính là vấn đề. Ngân hàng nhìn vào hồ sơ tài chính của bạn. Khi bạn làm kinh doanh thì ngành nghề, số liệu kinh doanh, báo cáo tài chính đều phải có logic.

Nếu bạn là người làm công (Angestellte), hồ sơ thu nhập đơn giản:

+ Bảng lương 3 tháng gần nhất (Gehaltsabrechnung).

+ Giấy chứng nhận thuế năm trước (Lohnsteuerbescheinigung).)

Nếu bạn tự kinh doanh (Selbständige) – như hầu hết người Việt trong ngành Nails, nhà hàng, buôn bán thì câu chuyện lại khác. Ngân hàng sẽ yêu cầu:

+ BWA (Betriebswirtschaftliche Auswertung) – báo cáo tài chính nội bộ, thể hiện doanh thu, chi phí, lợi nhuận thực tế.

+ Jahresabschluss – báo cáo tổng kết năm, phản ánh toàn bộ sức khỏe doanh nghiệp.

+ Einkommensteuerbescheid – quyết định thuế thu nhập do cơ quan tài chính cấp.

Và chính ở đây, nhiều người Việt vấp phải. Họ kiếm tiền thật, nhưng không chứng minh được thu nhập thật. Khi nộp hồ sơ, ngân hàng chỉ thấy một bản báo cáo thu nhập “mờ nhạt”.

Ngoài kia, Berlin bắt đầu lên đèn. Tôi nhìn theo chị, người phụ nữ gần 50 tuổi, lưng đã còng vì làm việc quá nhiều. Tôi thầm nghĩ, và cũng tự nhủ với mình: ước gì có thể giúp thêm nhiều người như chị, hiểu cách để công sức bỏ ra hôm nay có chỗ đứng xứng đáng.