Nếu bạn là chủ nhà hàng, tiệm Nails hay đang kinh doanh bán lẻ hoặc bán buôn tại Đức, có thể bạn sẽ thấy mình đâu đó trong câu chuyện này. Bạn làm việc chăm chỉ, thu nhập tốt, và không thiếu tiền chi tiêu. Bạn sẵn sàng đi xe đẹp, đổi điện thoại mới, mua bộ váy hay chiếc túi hiệu, đi du lịch, lo cho gia đình từ Việt Nam tới Đức đủ đầy. Nhìn bên ngoài, cuộc sống của bạn rất ổn. Nhưng khi hỏi về chuyện mua nhà, về hưu hay bạn có dự định gì lớn hơn trong tương lai, trong bạn xuất hiện một cảm giác quen thuộc: làm gì có tiền.

Tôi đã gặp rất nhiều người như vậy trong suốt hành trình làm nghề của mình. Họ sống ở Đức 10, 20, 30 năm, nói tiếng Đức đủ giao tiếp hàng ngày, điều hành kinh doanh trơn tru, nhưng khi bước vào câu chuyện tài chính, ngân hàng hay đầu tư, mọi thứ trở nên mơ hồ. Không phải vì họ không giỏi, mà vì họ chưa thực sự hiểu tiền của mình đang vận hành như thế nào trong hệ thống tài chính Đức.

Rất nhiều người kiếm tiền rất tốt, Umsatz rất cao nhưng không giữ lại được bao nhiêu. Rất nhiều người đóng thuế ở mức cao nhất. Nhìn tiền thu vào, ai cũng choáng ngợp, nhưng cuối năm nhìn lại, giá trị tài sản không tăng được là bao nhiêu. Thực tế này hiếm ai nói ra.

Lý do không nằm ở việc bạn tiêu xài hay nâng cao tiêu chuẩn sống của mình. Vấn đề nằm ở chỗ bạn đang làm chủ công việc kinh doanh, nhưng lại chưa làm chủ dòng tiền và cấu trúc tài chính của chính mình. Ở Đức, tiền không chỉ là số dư trong tài khoản, hay những xấp giấy giá trị cao trong két sắt. Tiền gắn với thuế, với hồ sơ tài chính, với cách ngân hàng xác nhận uy tín của bạn. Nếu bạn không hiểu, rất dễ rơi vào trạng thái làm nhiều nhưng đứng yên.

Tôi thường nghe một câu quen thuộc từ các chủ kinh doanh: "Em có tiền nhưng không dám đầu tư ở Đức đâu, sau này thuế lấy hết" Nỗi niềm này hoàn toàn dễ hiểu....